Yazar  : Ömer ÇIRAK

Konu   :  Üyelik ve Kimlik Denetimi -1

Kimlik ( identity), Ziyaretçinin siteyi ziyaretinde kim olduğunu tanımlayan ifadeler bütünüdür. Kullanıcı Adı, Eposta, Şifre vb. tanımlamalar ile kontrolü yapılarak yetkisi dahilinde sayfalara yönlendirme yapılarak ziyaretçinin dinamik işlem yapması sağlanır. Siteyi ziyaret eden kişinin öncelikle kim olduğunun ( authentication )  bilinmesi için kimlik denetimi yapılır. Kimlik denetimi sağlandıktan sonra güvenliğin ikinci aşaması yetkilendirme( authorization ) kontrol edilir.

Ziyaertçinin

1-      Kim olduğu

2-      Neler yapabileceği

Kontrol edilmelidir. Bu işlemleri yerine getiren ASP.Net içerisinde Login nesneleri tasarımcıya müthiş kolaylık sağlar.

Login Nesneleri:

            Kimlik Tanıma ve Yetkilendirilmenin kontrol edilmesi için ASP.Net içerisinde 7 adet nesne bulunmaktadır.

Nesneleri Web Formuna ekledikten sonra Properties(Özellikler) penceresinden ingilizce metinleri Türkçeye çevirmemiz Türkçe görüntülemeyi sağlar.

Uygulama:

1-      Yeni bir UyeKontrolleri isminde proje oluşturunuz

2-      Projenizde Default.aspx sayfası varsayılan oluşturulmuştur. Default.aspx formuna LoginView Kontrolünü ekleyiniz.

3-      LoginView Kontrolünün Common Task Menüsünden Anonymous Template seçeneğini seçiniz ve LoginView içeriğine  “Oturum Açmadınız “ifadesini yazınız.

4-      LoginView Kontrolünün altına LoginStatus Kontrolü ekleyiniz. Bu kontrol oturum açılıp açılmadığına ilişkin link oluşturacaktır.

LoginText Özelliğine “Giriş Yapınız”

LogoutText Özelliğine “Çıkış Yapınız “ Metinlerini yazınız.

5-      Solution’dan Add New Item ile yeni Web Formu ekleyiniz ve Login.aspx olarak adlandırınız.

6-      Login.aspx formu üzerine Login kontrolünü sürükleyiniz.

Website Configuration:

Ekrana gelen arayüz Security, Application Configuration ve Provider Configuration olmak üzere üç bölümden oluşuyor.

v       Security : Kullanıcı yaratma,silme gibi işlemlerin yanısıra,rollerini belirleme ve erişimleri düzenleme gibi işlemleri de yapabilmemize imkan sağlar.

v       Application Configuration : Debug seçeneği,varsayılan hata sayfası,SMTP ayarları gibi uygulama yapılandırmalarını kod tarafında uğraşmadan kolayca yapabildiğimiz kısım.

v       Provider Configuration : Veritabanına ilişkin sağlayıcı ayarlarını yaptığımız kısım.

Security Bölümünü Seçiniz.

Create User Seçimi yapınız.

Veritabanınıza birkaç tane Kullanıcı tanımlayınız. Password en az 7 karakterli ve içeriğinde +,_,# gibi karakterler Harfler ise büyüklü küçüklü olması gerekir.

Örnek Password : A1+23b45-6

Yetkilendirme ( Rol ) Tanımlama:

Web Site menüsünden ASP.NET Konfigürasyon seçimi yapılarak konfigürasyon penceresi açılır. Açılan Pencereden Role biriminden Create or  Manage role seçimi yapılır.

Create or Manage Roles seçimi ile Rol isimlerinin tanımlanacağı pencere açılır.

Uye, Yonetici, Misafir Rol’lerini tanımlayınız.

Tanımlanmış rollere yetki ataması yapmak için;

Create access rule seçimi yapınız.

Oluşturduğunuz  Uye,  Yonetici, Misafir Rolleri için aşağıdaki yetkilendirmeleri seçiniz.

Rule Applies to Bölümünden Role açılır listesinden Rolleri seçerek aşağıdaki yetkilendirmeleri veriniz.

Allow  : izin ver

Deny   : Engelle izin verme

Anonim erişimlerin yetkilendirilmesinde Deny seçimi yapınız.

Configürasyonun Security biriminden Manage Access Rule seçimi ile aşağıdaki roller ve bu rollere atanmış Rule’ler(Yetkiler) görüntülenir

Kimlik Denetimi:

Buraya kadar Konfigürasyon ayarları Form Kimlik denetimi ile oluşturuldu. Projenin Konfigürasyon ayarlamasına başlarken üç seçim bize önerildi

1-      Form Kimlik Denetimi: Ziyaretçinin oturum açması Web sayfasındaki form üzerinden doldurularak (Kullanıcı adı, Şifre gibi ) server’a gönderilmesi ile gerçekleştirilir.Sunucu talebi aldığında Ziyaretçinin bilgisayarına Çerez(cookie) bırakır ve içeriğine yazar.

2-      Windows Kimlik Denetimi: Özellikle intranet uygulamalarında oluşturulan uygulamalar için kullanılır. Windows yapılandırılmasında IIS ve Active Directory’de oturum açılarak denetim burada yapılır.

3-      Password Kimlik Denetimi: Oturum açma, kimlik ve tanıtım bilgileri Microsoft passport  sunucusuna aktarılır ve denetim buradan sağlanır.

Form Kimlik Denetimi Modeli :

Örneğin Omer isimli siteye kayıtlı bir kullanıcı misafir kullanıcılar için erişilemeyen bir  A sayfasını görüntülemeye çalıştığında oturum açma sayfası görüntülenir. Kullanıcı adı ve Şifresi ile oturumu açar.Oturum açıldığında Omer’in Makinasına bir çerez(cookie) bırakılır. Omer oturumu açtıktan sonra B sayfasını görüntülemeye çalıştığında Omer’in n tarayıcısı tekrar sunucuya çerezin bir kopyasını gönderir ve oturum kapatılmadan B sayfası görüntülenir.

Omer Başlangıç sayfasını(default) talep ettiğinde, talep Çereze eklenir ve sunucuya gönderilir, sayfa kısıtlanmadığından çerez dikkate alınmaz ve sayfa görüntülenir. Omer kullanıcısı oturum açıldıktan sonra A, B gibi sayfaları rahatlıkla gezinebilir. Ancak  tarayıcı kapatılmadığı halde 20 dakikanın üzerinde hiçbir işlem yapılmazsa Bilgisayara bırakılan çerez silinir ve Omer tekrar oturum açarak sayfaları görüntülemek zorunda kalır.